Project Flevohout

Voorbeeldbos teelt en toepassingen

Het voorbeeldbos Flevohout is opgezet om de mogelijkheden van Europees kwaliteitshout te laten zien. Doordat het bos er echt staat kunnen beleidsmakers, telers, houtverwerkers en consumenten de mogelijkheden in de praktijk zien. De eerste bomen voor Flevohout zijn in 2000 de grond ingegaan.


.........................flyer flevohout2011.........................
.........................plattegrond wandeling flevohout.........................

Download de PDF pdf “Van Flevohout kun je letterlijk en figuurlijk de vruchten plukken”
“Van Flevohout kun je letterlijk en figuurlijk de vruchten plukken”
met plattegrond van het voorbeeldbos met een uitgezette wandeling van circa 30-45 minuten. naar “Van Flevohout kun je letterlijk en figuurlijk de vruchten plukken”

Lees verder voor de laatste ontwikkelingen; voorbeeldbos overgedragen (april 2011) naar voorbeeldbos overgedragen (april 2011)

Het bos
Voor dit project werkt Stichting Robinia samen met Staatsbosbeheer regio Oost. Op grond van Staatsbosbeheer hebben de organisaties samen de 50 hectare ingericht. In het bos komen 25 boomsoorten te staan. Dit zijn voor het grootste deel bomen die hout leveren dat zijn weg op de markt nog veel te weinig heeft gevonden. De aangeplante boomsoorten zijn verder uitgezocht op de groeiplaats. Het zijn daarom bomen die het op de zware kleigronden van de polder goed kunnen doen. In het bos is dan ook geen tamme kastanje aangeplant, omdat de bodem daarvoor niet geschikt is.
Het bosbeheer is gericht op een bos dat een optimale houtkwaliteit kan leveren, binnen de FSC richtlijnen.
In het bos zullen ook toepassingen van de verschillende houtsoorten te vinden zijn. Dit zijn onder andere paaltjes, banken, hekken en speeltoestellen, maar ook aan bruggen en beschoeiingen.
Het ontwerp en de inrichting laten zien dat bos met als hoofdfunctie productie mooi en gevarieerd kan zijn en aantrekkelijk is voor de wandelaar. Voor de kinderen zal een speelbos worden aangelegd.
Aangrenzend aan het terrein ontwikkelt de Gemeente Lelystad een woonwijk en een fietsbrug. Ook daar zijn goede mogelijkheden om verantwoord houtgebruik te tonen.



Het informatiepunt
In Flevohout komt een informatiepunt, waar bezoekers informatie krijgen over alles wat met duurzame houtteelt en toepassingen te maken heeft. Het informatiepunt zal ruimte bieden aan bedrijven en instellingen op het gebied van hout. Deze bedrijven kunnen zich hier presenteren. Dat kunnen houthandelaren zijn of overheden die voorlichting omtrent regelingen in het bosbeheer presenteren, maar ook meubelmakers die meubels ontwerpen voor een duwo- (duurzaam wonen) inrichting, als aanvulling op het dubo (duurzaam bouwen).
Om de informatievoorziening goed te laten aansluiten bij de behoefte van de doelgroepen is een uitgebreid marktonderzoek gedaan in samenwerking met de VU van Amsterdam.



De bezoekers
Stichting Robinia wil de hele houtketen bedienen om zo de communicatie te bevorderen tussen vraag en aanbod. De particuliere consument neemt daarbij een belangrijke plaats in. Veel mensen willen graag hun steentje bijdragen aan een duurzame wereld, maar weten niet precies hoe. Flevohout geeft aan wat er in de praktijk mogelijk is, zodat de bezoeker in zijn eigen situatie de ideeën concreet kan maken.
Flevohout richt zich verder op de professionele gebruiker van hout. Aannemers, architecten en gemeenten kunnen in praktijk zien waar en hoe Europees kwaliteitshout toepasbaar is. Bosbeheerders kunnen er inspiratie opdoen over nieuwe of vervangende teelten van hout.

.........................folderfoto......................... .........................folderfoto.........................

De ligging
Flevohout ligt aan de rand van Lelystad, ten westen van de A6. Aan de andere kant van de A6 ligt het Natuurpark Lelystad. Aan de westzijde van Flevohout komt de stadswijk Zuiderveld, die wordt gebouwd met stringente duurzaambouwen-eisen. Een mooiere ligging hadden wij ons niet kunnen wensen: van natuurbos via productieteelt naar de houttoepassing. Zo vormt Flevohout met de ernaast gelegen gebieden een drieluik over hout.
Op dit moment is het bos alleen nog maar bereikbaar vanaf het fietspad bij het viaduct van de Dronterweg en vanaf het Natuurpark langs het water onder de snelweg door.



Stand van zaken Flevohout

Voorbeeldbos overgedragen (april 2011)

Staatsbosbeheer droeg begin april natuurgebied de Flevohout bij Lelystad over aan Het Flevo-landschap. Het bos werd rond 2000 aangeplant in samenwerking met Stichting Robinia als een voorbeeldbos voor de teelt van hout als duurzaam bouwmateriaal.
Nu maakt het bos zowel fysiek als organisatorisch aan op Natuurpark Lelystad, dat ook door Flevo-landschap wordt bestierd. Het wordt gezien als een verbindende factor tussen diverse andere natuurgebieden en een aantal woonwijken. Het betreft een langgerekt gebied van ongeveer 68 hectare. Omdat het een voorbeeldbos treft waarin de teelt van hout als duurzaam bouwmateriaal centraal staat staan er naast de veel voorkomende es ook bijzondere boomsoorten als zoete kers, zwarte noot en robinia. Flevohout is het 57ste gebied van Flevo-landschap, dat in totaal 5.700 hectare natuur beheert (bron: De Stentor).

Tiende groeiseizoen (winter 2010/2011)

Het voorbeeldbos ‘Flevohout’ is aan zijn tiende groeiseizoen bezig. Inmiddels hebben de bomen zich zover ontwikkeld dat we een aardig en gevarieerd bosbeeld hebben. De plannen voor een informatiecentrum op de open plek nabij de wandel/fietsbrug zijn inmiddels verlaten. In de loop van 2011 wordt het bos overgedragen van Staatsbosbeheer naar de stichting Flevolandschap. Hierdoor komen er weer nieuwe inzichten, dit jaar wordt gebruikt om deze te concretiseren.
Het bos geeft al een duidelijk beeld hoe een akkerbouwgebied is omgevormd naar een veelkleurig bos met een uitbundige kruidengroei. Bijna alle bomen uit het oorspronkelijke ontwerp zijn inmiddels gepalnt en gegroeid, met uitzondering van de perenbomen.

Het bosgedeelte van Flevohout is samen met Staatsbosbeheer opgezet om te laten zien dat teelt van kwaliteitshout ook prima past binnen de reguliere bosbouw. De teelt is hier gericht op zo min mogelijk beheerswerkzaamheden. Tussen de verschillende boomsoorten zijn grote groeiverschillen zichtbaar. Met name bij de snelle starters (o.a. es, robinia, zoete kers, berk, esdoorn en els) zit de groei er goed in. De zwarte els steekt daar steeds minder boven uit. Bij de langzamere starters (o.a. beuk, haagbeuk, linde, thuja en eik) is de groei ook op gang gekomen. Door de enorme onkruiddruk in de eertse jaren van distels en wilgenroos hebben deze soorten nog eens een extra achterstand opgelopen. Duidelijke achterblijver is de Amerikaanse eik.

Plantages
In het centrale deel van Flevohout zijn diverse boomsoorten in plantage verband aangeplant. Door met weinig bomen te starten kan veel meer aandacht worden gegeven aan elke afzonderlijke boom. De bomen hebben veel ruimte en kunnen zo snel groeien. In deze ruime stand is echter geen selectie meer mogelijk. Elke boom moet een goede boom worden. Bomen die van nature al een goede boomvorm hebben, zijn bij voorkeur geschikt voor plantageteelt, zoals zoete kers, walnoot, zwarte noot, iep en populier. Ook zijn nog appelplantages geplant om te laten zien dat ook kwaliteitshout geteeld kan worden in de boomgaard. Onderhoud van de plantages richt zich met name op de snoei van zijtakken om uiteindelijk noestvrij kwaliteitshout te krijgen. Afgelopen zomers zijn verschillende snoeirondes uitgevoerd in de zoete kers, de zwartenoot , plataan en de appel.

Biomassa
Acht hectare van Flevohout is destijds beplant met wilg, populier en robinia voor de productie van biomassa voor energieopwekking. Elke drie jaar zouden deze biomassaplantages worden geoogst en worden verbrand in de nabijgelegen biomassacentrale. Vanuit de stobben lopen de bomen vervolgens weer uit en zijn na drie jaar weer klaar om opnieuw afgezet te worden. Staatsbosbeheer heeft de populier inmiddels door bamboe vervangen. Populier blijkt niet zo geschikt voor biomassa. Eén van de twee hoofdredenen hiervoor is dat de bomen na de oogst slecht uitlopen omdat het tijdstip waarop men op deze kleigronden kan oogsten voor populier te laat is. De andere reden is dat de nieuwe scheuten te gemakkelijk van de stobben afbreken. De robinia’s zijn, ondanks de goede groei, vervangen door fijnspar voor de kerstbomenteelt. Er bleek in Nederland nog geen goede oogstmachine te bestaan die het harde hout van de robinia in één werkgang kan oogsten en tot snippers verwerken. Eén werkgang is noodzakelijk om de oogst van biomassa financieel aantrekkelijk te houden. De wilg daarentegen wordt regelmatig geoogst en in eerste instantie naar de biomassacentrale in Lelystad gebracht. Bij de centrale was men tevreden over de energieopbrengst. Ondanks dit positieve resultaat, is Staatsbosbeheer gestopt met de levering van houtsnippers voor verbranding. De kosten van de oogst, de opslag, het transport naar de opslag en daarna naar de verbrandingscentrale waren te hoog. De wilgentenen worden nu doorverkocht aan een griendbedrijf dat het materiaal gebruikt voor de versterking van oevers en dijken. Het voorbestaan van het korte-omloopbos van Flevohout is mede door deze nieuwe bestemming gegarandeerd.

Ontsluiting Flevohout
Betere bereikbaarheid door aanleg brug en padenstelsel
Samen met de Gemeente Lelystad, Staatsbosbeheer en landschapsarchitectenbureau Post-L30 is de ontsluiting van het voorbeeldbos ‘Flevohout’ tot stand gekomen. Door deze ontsluiting is Flevohout goed toegankelijk voor bezoekers. De brug over de Lage Vaart zorgt dat wandelaars en fietsers gemakkelijk vanuit de stad het bos in kunnen. In het verlengde van deze brug wordt een fietspadenstelsel aangelegd. In het Noorden sluit dit fietspad aan op het bestaande fietspad naar Dronten, in het Zuiden gaat het onder de A6 door waar het samenkomt met het fietspad in het Natuurpark Lelystad.
Een uitgebreid (half)verhard wandelpadenstelsel voert de bezoeker langs de diverse boomsoorten en bostypen die zijn aangelegd. Een idee is nog om langs de wandelpaden informatieborden te plaatsen met daarop uitleg over wat, hoe en waarom van het voorbeeldbos.


Informatie
De informatieverstrekking zal worden opgepakt als de wensen van de nieuwe eigenaar duidelijk zijn. Het idee is nog steeds om de hele houtketen te gaan belichten, waarbij sterk de nadruk ligt op hout als milieuvriendelijke grondstof en het feit dat ook in Nederlandse bossen teelt van bruikbaar hout mogelijk is. Dit zal worden onderstreept met uiteenlopende voorbeelden van houttoepassingen. Ook willen wij verschillende thematische wandelroutes gaan ontwikkelen, in het Flevohout, en de samenhang met het aangrenzende Natuuurpark beter gaan benutten.




     
Homepage
    
Inhoudsopgave
    
Raamblad