Raamblad 2006, Stichting Robinia

Houtgebruik bij waterschappen
Milieuvriendelijke ontwikkelingen


Houtgebruik bij Waterschappen in beweging
In Nederland is door de waterschappen jarenlang gebruik gemaakt van tropisch hardhout voor beschoeiingen. Een voorbeeld is het azobe. Ook dukdalven en kademuren waren vaak, en nu nog, van tropisch hardhout. Voordeel: het rot niet snel weg en je hoeft geen verduurzamingmiddelen te gebruiken. Maar er zijn ook alternatieven. Het Waterschap Vallei & Eem geeft voorbeelden.

Ontwikkelingen
Voorheen gebruikten waterschappen ook inlands hout wat verduurzaamd werd. De zogenaamde parkoenpalen werden in olie gelegd totdat het verzadigd was. Door de olie rotte dit minder en hoefde minder vaak vervangen te worden. Want vervangen betekent hoge kosten en die probeert het waterschap laag te houden. Immers alles wordt doorberekend aan de burger door middel van belastingheffing. In de jaren negentig begon men anders tegen het gebruik van tropisch hardhout aan te kijken. Het gebruik van hout met verduurzamingmiddelen was al langer geleden afgeschaft. Tegenwoordig gebruikt Waterschap Vallei & Eem steeds meer robinia en kastanjehout als vervanging van tropisch hardhout.Tropisch hardhout wordt gebruikt op plaatsen waar het nog niet anders kan of waar geen goede alternatieven voor handen zijn.

Beschoeiingen
Het meeste hout wordt voor beschoeiingen gebruikt. Onlangs werd er in de binnenstad van Amersfoort, langs de Heiligerbergerbeek, die overloopt in de stadsgrachten, nieuwe beschoeiing geplaatst door het waterschap Vallei & Eem. De oude parkoenpalen werden er uit getrokken. Dit waren de met olie behandelde palen. Nog lang niet overal versleten maar niet al te milieuvriendelijk. Hiervoor bleek onbehandeld robinia een goed alternatief.

Bouwstoffenbesluit
Het gebruik van verduurzaamd hout in watergangen is overigens verboden bij de wet.De reden is dat de waterkwaliteit door het oplossen van verduurzamingsmiddelen sterk achteruit kan gaan met als gevolg dat het aquatisch leefmilieu drastisch achteruit kan gaan. Hierdoor kunnen bepaalde vissoorten of ander dieren verdwijnen.Het bouwstoffenbesluit verhindert dat met bouwstoffen gebruikt die uitlogen in het water.
Een voorbeeld is het gebruik van oude spoorbielzen. Deze bevatten creosootolie wat uitloogt in het water. Maar ook verzinkt staal en oude rioolbuizen zijn niet wenselijk als bouwstof in oppervlaktewater. Ook het aanleggen van steigertjes en vlonders door burgers in stadsvijvers en singels wordt beoordeeld en getoetst aan het bouwstoffenbesluit. Het komt maar al te vaak voor dat er gebruik wordt gemaakt van de verkeerde bouwstoffen. Het Waterschap kan hier verbetering in brengen door het laten zien van goede voorbeelden.

Milieuvriendelijke oevers
Naast het gebruik van alternatieve houtsoorten worden ook glooiende oevers aangelegd om juist geen beschoeiing te hoeven aanleggen. Het voordeel is dat veel meer planten zich kunnen vestigen en veel meer diersoorten de kans krijgen zich te ontwikkelen. Gebruik van duur hardhout of alternatieven is in dat geval dus overbodig. Op diverse plaatsen in het gebied van Vallei & Eem krijgt het water meer de ruimte. Waar vroeger het water in hoog tempo werd afgevoerd ten behoeve van de landbouw is nu weer plaats om het water meer de tijd te gunnen in de bodem te zakken. Bijvoorbeeld door een oude meander van een beek te herstellen zodat de loop weer vrij kan kronkelen. Dit gaat verdroging tegen van de hoger gelegen gebieden. Onder anderen veel bossen op de Veluwe hebben hier profijt van. Op deze plekken is het ook niet meer nodig het water op te sluiten en is er geen beschoeiing nodig.

De toekomst is aan milieuvriendelijke varianten
De komende jaren zal het waterschap Vallei & Eem op veel plaatsen oude beschoeiingen van stadsvijvers en singels vervangen. Het waterbeheer is overgedragen van de gemeentes naar het waterschap. Veel van deze vijvers kennen groot achterstallig onderhoud. De vijvers worden gebaggerd en opnieuw ingericht. Hierdoor zal het aangezicht van veel stadsvijvers aanzienlijk verbeteren en veranderen. Afhankelijk van de plaats en functie zullen er beschoeiingen worden toegepast, maar in ieder geval milieuvriendelijke varianten.



     
Inhoudsopgave
    
Terug naar Raamblad