Raamblad 2003-3, Stichting Robinia

Snoeien: het sturen van de houtkwaliteit


Kwaliteitshout komt van bomen met een rechte en takvrije stam. Van nature is een boom echter meer geÔnteresseerd in overleven dan in het maken van kwaliteitshout. Daarom is sturen in de houtkwaliteit belangrijk voor een optimale houtopbrengst. Veel kwaliteit kan worden gewonnen door middel van snoei.

Vormsnoei
Vormsnoei stuurt de stamvorm van de boom. Vorken en zware zijtakken kunnen maken dat de hoofdstam krom groeit. Dit kan worden voorkomen door de concurrerende toppen en takken al in een vroeg stadium weg te snoeien.

Opkronen
Het opkronen van bomen zorgt voor een takvrije stam. Een takvrije stam is nodig om noestvrij hout te krijgen. Hoe eerder de stam takvrij is, hoe hoger de uiteindelijke houtkwaliteit. De noesten blijven dan beperkt tot de kern van het hout.

Niet te veel snoeien
Ingrijpen in het kronendak brengt een boom uit zijn evenwicht. De boom reageert op de snoei door de geleden schade weer te compenseren en opnieuw in evenwicht te komen.
Na een lichte snoeibeurt zal de boom weer snel zijn normale groeipatroon oppikken. Echter, na een te zware snoei kan een boom niet meer in zijn normale groeipatroon komen en zal het evenwicht gaan herstellen op een manier die niet gewenst is voor de kwaliteitshoutteelt. Zo kan een boom na te hoog te zijn opgekroond waterlot gaan vormen. Dit zijn jonge takken die zich direct op de stam vormen.
Hiermee wordt de hele opzet van een takvrije stam in ťťn keer onhaalbaar. Daarnaast loopt door het gebrek aan bladgroen de vitaliteit van de boom terug, waardoor:
  • de groei terug kan vallen
  • de boom vatbaarder wordt voor ziekten
  • de top zelfs kan afsterven


Noodzaak van snoei
De snoeibehoefte en snoeitolerantie verschillen behoorlijk van boomsoort tot boomsoort.
De boomvorm ligt voor een groot deel al besloten in het natuurlijke bouwplan van een boomsoort.
Boomsoorten die van nature een sterk dominante topscheut hebben (o.a. zoete kers, populier, es) hebben veelal vanzelf al een goede vorm. Andere soorten (o.a. eik, robinia, linde) hebben meer moeite met het maken van een rechte stam.
Voor een takvrije stam is weinig snoei nodig bij boomsoorten met een goede natuurlijke takafstoot (o.a. linde, els). Andere soorten (o.a. zoete kers) met een slechte takafstoot moeten wel gesnoeid worden voor een takvrije stam.
De snoeitolerantie van een boomsoort bepaalt het snoeiregime. Boomsoorten die snel uit evenwicht raken, moeten zeer gedoseerd worden gesnoeid voor een goed resultaat.
Niet vergeten moet worden dat snoei uiteindelijk dient om de financiŽle opbrengst te verhogen. De financiŽle meerwaarde van de gesnoeide bomen moet opwegen tegen de kosten van de snoei zelf. Het gebruiksdoel van het hout is bepalend voor het nut van snoei. Niemand zal meer willen betalen voor brandhout omdat het noestvrij is.

Snoeiproeven in diverse boomsoorten
Stichting Robinia heeft op diverse locaties proeven uitgelegd om de effecten van snoei nauwkeuriger in beeld te krijgen:
  • Wat is het effect op de houtkwaliteit?
  • Wat is het effect op de groeisnelheid van de bomen?
  • Wat is het effect op de vitaliteit van bomen?
  • Welke snoeimethode levert uiteindelijk het beste financiŽle resultaat?

Met name dit laatste aspect is van belang voor de boseigenaar.



     
Inhoudsopgave
    
Terug naar Raamblad