Raamblad 2004-2

Donateurexcursie Stichting Robinia 2004


Exotische bomen en Hollandse techniek
Verslag donateurexcursie 2004
Hoewel het 's morgens nog mistig is, belooft het toch een mooie dag te worden op de jaarlijkse donateurexcursie van Stichting Robinia, dit jaar op zaterdag 9 oktober.


De deelnemers komen vanaf half tien binnendruppelen bij het Beemster Arboretum, naar later blijkt toch het 3e grootste arboretum in Nederland. De voorzitter van het bestuur, Willem Jan Sanders, opent deze dag en legt de aanwezigen uit dat dit jaar de opzet van de dag geheel anders is dan in voorgaande jaren, waar vaak toch de combinatie van een bezoek aan een bos of project werd gecombineerd met een locatie waar verwerking een rol speelde. Nu krijgen de deelnemers vooral de kans veel verschillende (boom)soorten op één plaats te zien, vaak naast elkaar, en in de middag kennis te maken met de ambachtelijke wijze van het zagen van een complete stam in een eeuwenoude windmolen.

Beemster arboretum
De heer Hans Völlmar heet de hele groep welkom in het Beemster Arboretum. Eigenlijk is het een uit de hand gelopen hobby. Toen de heer en mevrouw Völlmar dertig jaar geleden de kans kregen een huis met boomgaard te kopen in de Beemster kon de voormalige bosbouwer in zijn vrije tijd allerlei boomsoorten vergaren en planten, dit werd het soortenbos. Twaalf jaar geleden is daar het geografisch gedeelte bij gekomen waar wij na de kennismaking doorheen lopen. Bomen en struiken zijn gegroepeerd per continent waarin zij van nature voorkomen, vele van de 350 soorten staan in groepen waardoor we verschillende bostypen kunnen zien.
Zeer enthousiast vertelt Hans Völlmar over de verschillen tussen soorten, de invloed van standplaats (hier vooral in relatie tot de altijd aanwezige wind), de grondsoort maar ook de invloed van snoeien. De aanwezige donateurs krijgen veel tips en kunnen soorten nu goed met elkaar vergelijken. Van meerdere bomen en struiken mag men zaden en stekken meenemen om thuis op te kweken.
Na de rondleiding gebruiken we een heerlijke lunch in het bezoekerscentrum, we genieten van zelfgemaakte jam en fruit uit eigen boomgaard.

Ouderwetse techniek
Voor het middagdeel verzamelen we bij het openluchtmuseum "De Zaanse Schans" waar speciaal voor onze excursie een forse eikenstam op ouderwetse manier wordt gezaagd. We zijn te gast bij de paltrokhoutzaagmolen "De Gekroonde Poelenburg". Molenaar Martin Schaap vertelt vol vuur over het leven op zo'n molen, de lange werkdagen, het harde werken met veel gevaren.
In de molen wordt de roterende beweging van de wieken omgezet in een op- en neer gaande beweging van de raamzaag. In dit geval zijn 7 zaagbladen van ca. 1.25 m evenwijdig aan elkaar in een raamwerk gespannen zodat de stam, in 8 overlangse plakken wordt gezaagd. Voor het harde eikenhout wordt een zaagsnede van 1,5 mm per keer aangehouden, het aantal zaagbewegingen hangt weer af van de windsnelheid.
Gelukkig was de 4 meter lange stam al een heel eind gereed toen wij kwamen, na een uurtje zagen is ook de laatste meter gezaagd en kan de stam in de acht delen worden afgevoerd en opgelat om te drogen zonder dat het hout verder krom trekt.
Tijdens het zagen voel je de hele molen stampen, je hoort de wieken langssuizen. Fantastisch dat met de wind als onuitputtelijke energiebron dit werk gedaan kan worden. Het levert fraai zaagwerk op, een methode die ook in landen met een achtergebleven mechanisatie nog op vrij eenvoudige wijze en goedkoop tot resultaat kan leiden. Het moet er net als in Nederland natuurlijk wél regelmatig waaien.

De donateurexcursie wordt afgesloten met een welkome kop koffie, thee of limonade met een stuk cake, de aanwezigen ontvangen allen nog een fraai naslagwerk over de zagende windmolens. Velen roepen tevreden: tot volgend jaar!

Om u een zo breed mogelijk beeld te geven van waar Stichting Robinia zich mee bezighoudt hebben wij getracht u een afwisselend programma voor te schotelen, met enerzijds bos en anderzijds houtverwerking. Ondanks dat wij daar goed over na hebben gedacht, kunnen wij ons voorstellen dat u bepaalde aspecten hebt gemist. Suggesties over thema’s, of over hoe het anders of beter kan, zijn daarom van harte welkom. Zo kunnen we er ook volgende jaren voor zorgen dat u een plezierig en leerzaam dagje uit heeft.



     
Inhoudsopgave
    
Terug naar Raamblad